Çfarë ndodh pas 6 tetorit? Haxhiu i kërkon Kushtetueses përgjigje për kompetencat presidenciale

Ushtruesja e detyrës së presidentit të Kosovës, Albulena Haxhiu, i është drejtuar Gjykatës Kushtetuese për të kërkuar sqarim se kush do t’i ushtrojë kompetencat e presidentit nëse mandati i saj gjashtëmujor përfundon pa u zgjedhur presidenti i ri.

Kërkesa është dorëzuar më 5 tetor, një ditë para skadimit të afatit për zgjedhjen e presidentit. Lajmi është konfirmuar më 6 tetor nga Zyra e Presidentes në një përgjigje për Radion Evropa e Lirë.

Haxhiu i është referuar nenit 113, paragrafi 3, nënparagrafi 1 të Kushtetutës, duke kërkuar nga Gjykata të përcaktojë mënyrën e ushtrimit të kompetencave presidenciale pas përfundimit të periudhës gjashtëmujore.

“Kemi kërkuar të përcaktohet se si dhe nga kush ushtrohen kompetencat e domosdoshme presidenciale pas përfundimit të periudhës gjashtëmujore, kur presidenti i ri ende nuk është zgjedhur”, thuhet në përgjigjen e Zyrës së Presidentes.

Nëse Kuvendi shpërndahet, kush i shpall zgjedhjet?

Çështja bëhet edhe më e ndërlikuar nëse Kuvendi dështon ta zgjedhë presidentin deri më 6 tetor.

Sipas Kushtetutës, në këtë rast Kuvendi shpërndahet. Gjykata Kushtetuese kishte përcaktuar në mars se, nëse presidenti nuk zgjidhet brenda afatit kushtetues, Kuvendi shpërndahet automatikisht dhe zgjedhjet e parakohshme parlamentare duhet të mbahen brenda 45 ditësh.

Por këtu lind një tjetër pikëpyetje kushtetuese: kush ka autoritetin për t’i shpallur zgjedhjet?

Kompetenca për shpalljen e zgjedhjeve i takon presidentit. Ndërkohë, neni 90 i Kushtetutës përcakton se ushtruesi i detyrës së presidentit nuk mund ta mbajë këtë pozitë për më shumë se gjashtë muaj.

Kjo është një nga çështjet për të cilat Haxhiu ka kërkuar interpretim nga Gjykata Kushtetuese.

“Kushtetuta këtë kompetencë ia njeh presidentit. Përcaktimi i autoritetit që mund ta ushtrojë atë në rrethanat e krijuara është një nga çështjet kryesore që ia kemi shtruar Gjykatës”, ka deklaruar Zyra e Presidentes.

Sipas Zyrës së Presidentes, duhet të gjendet një zgjidhje kushtetuese që do të mundësonte shpalljen dhe zhvillimin e zgjedhjeve brenda afateve të përcaktuara.

Vendimi i Gjykatës Kushtetuese pritet të përcaktojë se si do të veprohet në këtë situatë dhe kush do t’i ushtrojë kompetencat e nevojshme presidenciale pas përfundimit të mandatit gjashtëmujor të Haxhiut.